Sancties onder de EU-klokkenluidersrichtlijn per land #
Richtlijn (EU) 2019/1937 verplicht alle ondernemingen met 50 of meer werknemers tot het instellen van interne meldkanalen. Elke EU-lidstaat heeft de richtlijn in nationaal recht omgezet met een eigen sanctieregime.
Niet-naleving is niet theoretisch. In maart 2025 legde het EU-Hof van Justitie vijf lidstaten samen € 38,9 miljoen aan boetes op , alleen al omdat zij te laat waren met de uitvoering van de wet. Ondernemingen die niet voldoen, lopen op grond van het nationale recht hun eigen sancties op.
Sancties in één oogopslag #
| Land | Geen meldkanaal | Represailles | Strafrechtelijke aansprakelijkheid | Wet |
|---|---|---|---|---|
| Spanje | Tot € 1.000.000 | Tot € 1.000.000 | Nee | Law 2/2023 |
| Frankrijk | — | € 60.000 + 3 jaar gevangenisstraf | Ja | Loi Waserman (2022-401) |
| Polen | PLN 5.000 (~€ 1.200) | Belemmering: PLN 1.080.000 (~€ 250.000) + tot 1 jaar gevangenisstraf. Represailles: tot 2 jaar gevangenisstraf | Ja | Wet van 14 juni 2024 |
| Portugal | Tot € 125.000 | Tot € 250.000 | Nee | Law 93/2021 |
| Italië | € 10.000–€ 50.000 | € 10.000–€ 50.000 | Nee | D.Lgs. 24/2023 |
| Duitsland | € 20.000–€ 50.000 (10x voor rechtspersonen) | Tot € 50.000 | Nee | HinSchG |
| Roemenië | RON 3.000–30.000 (~€ 600–6.000) | Belemmering: RON 2.000–20.000 (~€ 400–4.000) | Nee | Legea 361/2022 |
Landdetails #
Spanje — Law 2/2023 #
Wet: Ley 2/2023, de 20 de febrero — bescherming van personen die inbreuken op regelgeving melden en de bestrijding van corruptie.
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers. De deadline was 13 juni 2023 (250 of meer werknemers) en 1 december 2023 (50–249 werknemers). Bron: Garrigues
Sancties:
- Geen intern meldkanaal instellen: € 600.000–€ 1.000.000 voor rechtspersonen. Bron: CMS Expert Guide
- Schending van de verplichtingen voor meldkanalen: € 100.000–€ 1.000.000 voor rechtspersonen; € 1.000–€ 300.000 voor natuurlijke personen. Bron: CMS Expert Guide
- Aanvullende sancties: openbare waarschuwing, uitsluiting van subsidies/belastingvoordelen voor maximaal 4 jaar en mogelijke schorsing van exploitatievergunningen. Bron: Garrigues
Handhavingsautoriteit: Autoridad Independiente de Protección del Informante (A.A.I.)
Spanje kent de strengste sancties in de EU voor niet-naleving inzake klokkenluiders.
Frankrijk — Loi Waserman #
Wet: Loi n° 2022-401 du 21 mars 2022 (Loi Waserman) , tot wijziging van Loi Sapin II (2016-1691) .
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers. Van kracht sinds september 2022. Bron: IntegrityLine
Sancties:
- Het belemmeren van een melding: tot € 60.000 boete en 1 jaar gevangenisstraf. Bron: Whispli
- Represailles of discriminatie jegens een klokkenluider: tot € 60.000 boete en 3 jaar gevangenisstraf. Bron: JP Karsenty
Frankrijk is een van de weinige EU-landen waar belemmering en represailles strafrechtelijke sancties met gevangenisstraf met zich meebrengen.
Belangrijk verschil: klokkenluiders in Frankrijk zijn niet langer verplicht interne kanalen te gebruiken voordat zij zich tot externe autoriteiten wenden (einde van het “getrapt melden”). Bron: IntegrityLine
Duitsland — HinSchG #
Wet: Hinweisgeberschutzgesetz (HinSchG) — in werking getreden op 2 juli 2023.
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers. De deadline was 2 juli 2023 (250 of meer werknemers) en 17 december 2023 (50–249 werknemers). Boetes afdwingbaar sinds 1 december 2023. Bron: Library of Congress
Sancties:
- Geen meldkanaal instellen: boetes van € 20.000–€ 50.000 op grond van § 40 HinSchG. Bron: Ebner Stolz
- Voor rechtspersonen kunnen boetes vertienvoudigen (tot € 500.000) op grond van § 40, lid 6. Bron: activeMind
- Represailles jegens klokkenluiders: tot € 50.000. Bron: Morrison Foerster
Opmerking: Duitsland kreeg in maart 2025 een boete van € 34.000.000 van het EU-Hof van Justitie wegens de late omzetting van de richtlijn. Bron: eucrim
Italië — D.Lgs. 24/2023 #
Wet: Decreto Legislativo 10 marzo 2023, n. 24 .
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers (en alle ondernemingen met een nalevingsprogramma op grond van Model 231, ongeacht de omvang). De deadline was 15 juli 2023 (250 of meer werknemers) en 17 december 2023 (50–249 werknemers). Bron: Norton Rose Fulbright
Sancties:
- Geen meldkanalen instellen of niet-conforme procedures: € 10.000–€ 50.000. Bron: Norton Rose Fulbright
- Represailles of belemmering van melden: € 10.000–€ 50.000. Bron: Hogan Lovells
- Schending van de vertrouwelijkheid van de identiteit van de melder: € 10.000–€ 50.000. Bron: Norton Rose Fulbright
- Valse melding door een klokkenluider: € 500–€ 2.500. Bron: Norton Rose Fulbright
Handhavingsautoriteit: ANAC (Autorità Nazionale Anticorruzione). ANAC heeft in juli 2024 haar eerste handhavingsactie genomen (besluit nr. 380, zaak inzake represailles). Bron: ANAC via Cleary Gottlieb
Polen — Wet van 14 juni 2024 #
Wet: Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów — in werking getreden op 25 september 2024.
Van toepassing op: werkgevers met 50 of meer werknemers. Interne procedures vereist per 1 januari 2025. Bron: DLA Piper
Sancties:
- Geen interne meldprocedures instellen: boete van PLN 20–5.000 (~€ 5–€ 1.200) als overtreding. Bestuursleden zijn persoonlijk aansprakelijk. Bron: RSM Poland
- Het verhinderen of belemmeren van melden: boete tot PLN 1.080.000 (~€ 250.000), vrijheidsbeperking of tot 1 jaar gevangenisstraf. Met geweld of bedreiging: tot 3 jaar. Bron: Clifford Chance
- Represailles: boete, vrijheidsbeperking of tot 2 jaar gevangenisstraf. Bron: Kochański & Partners
- Bekendmaking van de identiteit van een klokkenluider: boete, vrijheidsbeperking of tot 1 jaar gevangenisstraf. Bron: DLA Piper
Handhavingsautoriteit: onafhankelijke autoriteit voor de bescherming van klokkenluiders (Rzecznik Praw Sygnalistów) — operationeel vanaf 1 september 2025. Bron: Wozniak Legal
Polen is een van de weinige EU-landen waar belemmering en represailles strafrechtelijke sancties met gevangenisstraf met zich meebrengen.
Portugal — Law 93/2021 #
Wet: Lei n.º 93/2021, de 20 de dezembro — algemeen regime voor de bescherming van klokkenluiders.
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers. Sanctieregime afdwingbaar sinds 7 juni 2024. Bron: IntegrityLine
Sancties:
- Geen meldkanalen instellen (ernstige overtreding): boetes tot € 125.000. Bron: IntegrityLine
- Represailles, belemmering van meldingen of schending van de vertrouwelijkheid (zeer ernstige overtreding): boetes tot € 250.000. Bron: Lei 93/2021, art. 27.º
Handhavingsautoriteit: MENAC (Mecanismo Nacional Anticorrupção). Het elektronische platform werd operationeel in november 2024. In 2024 werden 152 meldingen ontvangen. De focus verschuift in 2025 naar handhaving in de private sector. Bron: European Commission Rule of Law Report 2025
Roemenië — Legea 361/2022 #
Wet: Legea nr. 361/2022 privind protecția avertizorilor în interes public — tot omzetting van Richtlijn (EU) 2019/1937.
Van toepassing op: alle entiteiten in de publieke sector, ongeacht het aantal werknemers; privaatrechtelijke entiteiten met 50 of meer werknemers; bepaalde entiteiten in sectoren uit bijlage 3 (financiële diensten, AML, verzekeringen), ongeacht de omvang. De deadline was 22 december 2022 (publieke sector en 250 of meer werknemers) en 17 december 2023 (50–249 werknemers). Bron: ANI
Sancties (administratieve overtredingen op grond van art. 28–29):
- Geen interne meldkanalen instellen: RON 3.000–30.000 (~€ 600–6.000). Bron: Legea 361/2022, art. 28(2)(c)
- Het belemmeren of verhinderen van een melding: RON 2.000–20.000 (~€ 400–4.000).
- Schending van de vertrouwelijkheid van de klokkenluider: RON 4.000–40.000 (~€ 800–8.000).
- Bewust valse melding: RON 2.500–30.000 (~€ 500–6.000).
Handhavingsautoriteit: Agenția Națională de Integritate (ANI) .
Eerlijke beoordeling van de handhaving: er is geen openbaar bewijs opgedoken dat een onderneming specifiek is beboet voor een ontbrekend intern kanaal, en de handhaving lijkt tot dusver reactief in plaats van auditgedreven. ANI registreerde in 2025 329 externe meldingen (188 in domeinen die onder Legea 361/2022 vallen) — meldingen die door de autoriteit zijn ontvangen, geen sancties die tegen werkgevers zijn opgelegd. Onafhankelijke analyse (CEELI Institute, 2023 ) documenteert een kloof tussen de wet op papier en de uitvoering ervan. Het echte risico is dat een melding ANI bereikt zonder dat er een intern kanaal aanwezig is, niet een hoge boete.
Boetes van het EU-Hof van Justitie tegen lidstaten (maart 2025) #
Vijf EU-landen kregen een boete van het Hof van Justitie wegens het niet tijdig omzetten van de richtlijn:
| Land | Forfaitaire boete | Dagelijkse dwangsom |
|---|---|---|
| Duitsland | € 34.000.000 | — |
| Tsjechië | € 2.300.000 | — |
| Hongarije | € 1.750.000 | — |
| Estland | € 500.000 | € 1.500/dag |
| Luxemburg | € 375.000 | — |
Bron: eucrim — Bron: persbericht HvJ-EU (pdf)
Alle 27 lidstaten #
Alle EU-lidstaten hebben de richtlijn inmiddels omgezet. Zie onze volledige referentie:
Klokkenluiderswetten in alle 27 EU-lidstaten →
Voor elk land de naam van de nationale wet, een link naar de officiële tekst, sancties, deadlines en de handhavingsautoriteit.
De handhaving versnelt #
De meeste lidstaten hebben de omzetting van de richtlijn pas in 2023–2024 afgerond. Handhavingsautoriteiten zijn nu operationeel en geven actief richtsnoeren uit:
- Italië: ANAC heeft in juli 2024 haar eerste boete wegens represailles opgelegd en in november 2025 geactualiseerde handhavingsrichtsnoeren gepubliceerd.
- Portugal: het elektronische handhavingsplatform van MENAC ging in november 2024 live, met focus op de private sector in 2025.
- Polen: de onafhankelijke handhavingsautoriteit start in september 2025.
- Duitsland: boetes afdwingbaar sinds december 2023.
- Spanje: boetes afdwingbaar sinds juni 2023.
- Roemenië: ANI is de handhavingsautoriteit, maar er is geen openbaar bewijs opgedoken van een onderneming die is beboet voor een ontbrekend kanaal; de handhaving blijft reactief en klachtgedreven. ANI registreerde in 2025 329 externe meldingen.
Het venster om nalevend te worden vóór actieve handhaving sluit zich.
Word nu nalevend #
EthicsPortal geeft uw organisatie een veilig intern meldkanaal voor naleving van Richtlijn (EU) 2019/1937: versleuteld, anoniem en met termijnbewaking.
Bekijk hoe wij aan elke eis voldoen | Stel uw interne meldkanaal in
Laatst bijgewerkt: april 2026. De sanctiebedragen en handhavingsstatus zijn gebaseerd op de hierboven gelinkte openbaar beschikbare juridische bronnen. Neem contact op via legal@ethicsportal.eu als u een fout opmerkt.
Laatst bijgewerkt: