Sancties onder de EU-klokkenluidersrichtlijn per land #
Richtlijn (EU) 2019/1937 verplicht alle ondernemingen met 50 of meer werknemers tot het instellen van interne meldkanalen. Elke EU-lidstaat heeft de richtlijn in nationaal recht omgezet met een eigen sanctieregime.
Niet-naleving is niet theoretisch. In maart 2025 legde het EU-Hof van Justitie vijf lidstaten samen € 38,9 miljoen aan boetes op, alleen al omdat zij te laat waren met de uitvoering van de wet. Ondernemingen die niet voldoen, lopen op grond van het nationale recht hun eigen sancties op.
Sancties in één oogopslag #
| Land | Geen meldkanaal | Represailles | Strafrechtelijke aansprakelijkheid | Wet |
|---|---|---|---|---|
| Spanje | Tot € 1.000.000 | Tot € 1.000.000 | Nee | Ley 2/2023 |
| Frankrijk | — | € 45.000 + 3 jaar gevangenisstraf (€ 225.000 voor rechtspersonen) | Ja | Loi Waserman (2022-401) |
| Polen | Boete tot PLN 5.000 (~€ 1.200), opgelegd door een rechter | Belemmering: boete, vrijheidsbeperking of tot 1 jaar gevangenisstraf (3 bij geweld/bedreiging). Represailles: tot 2 jaar (3 bij volharding) | Ja | Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 |
| Portugal | Tot € 125.000 | Tot € 250.000 | Nee | Lei 93/2021 |
| Italië | € 10.000–€ 50.000 | € 10.000–€ 50.000 | Nee | D.Lgs. 24/2023 |
| Duitsland | Tot € 20.000 | Tot € 50.000 (×10 voor rechtspersonen, tot € 500.000) | Nee | HinSchG |
| België | Ondernemingen: strafrechtelijke geldboete € 24.000–576.000 of administratieve geldboete € 2.400–28.000, beide verhoogd met 25% opdeciemen | Belemmering, represailles of schending van de vertrouwelijkheid: 6 maanden–3 jaar gevangenisstraf en/of geldboete € 4.800–48.000 | Ja | Loi du 28 novembre 2022 |
| Roemenië | RON 3.000–30.000 (~€ 600–6.000) | Belemmering door de aangewezen ontvanger van meldingen: RON 2.000–20.000 (~€ 400–4.000) | Nee | Legea 361/2022 |
| Slovenië | € 2.000–6.000 | € 5.000–60.000 | Nee | ZZPri |
Landdetails #
Spanje — Law 2/2023 #
Wet: Ley 2/2023, de 20 de febrero — bescherming van personen die inbreuken op regelgeving melden en de bestrijding van corruptie.
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers. De deadline was 13 juni 2023 (250 of meer werknemers) en 1 december 2023 (50–249 werknemers). Bron: Garrigues
Sancties:
- Geen intern informatiesysteem, represailles, belemmering van melden of schending van de vertrouwelijkheid (zeer ernstige overtredingen, art. 63): € 600.001–€ 1.000.000 voor rechtspersonen. Bron: Ley 2/2023, art. 63 en 65
- Boetecategorieën (art. 65): voor rechtspersonen tot € 100.000 bij lichte overtredingen, € 100.001–€ 600.000 bij ernstige en € 600.001–€ 1.000.000 bij zeer ernstige; voor natuurlijke personen vanaf € 1.001 (lichte overtredingen) tot € 300.000 (zeer ernstige). Bron: Ley 2/2023, art. 65
- Bijkomende sancties bij zeer ernstige overtredingen: openbare berisping, uitsluiting van subsidies of belastingvoordelen voor maximaal 4 jaar en uitsluiting van overheidsopdrachten voor maximaal 3 jaar. Bron: Ley 2/2023, art. 65
Handhavingsautoriteit: Autoridad Independiente de Protección del Informante (A.A.I.)
Spanje kent de strengste sancties in de EU voor niet-naleving inzake klokkenluiders.
Frankrijk — Loi Waserman #
Wet: Loi n° 2022-401 du 21 mars 2022 (Loi Waserman), tot wijziging van Loi Sapin II (2016-1691).
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers. Van kracht sinds september 2022. Bron: Loi n° 2022-401
Sancties:
- Het belemmeren van een melding: tot 1 jaar gevangenisstraf en € 15.000 boete (€ 75.000 voor rechtspersonen). Bron: Loi 2016-1691, art. 13
- Represailles of discriminatie jegens een klokkenluider: tot 3 jaar gevangenisstraf en € 45.000 boete (€ 225.000 voor rechtspersonen), op grond van art. 225-2 Code pénal. Bron: Code pénal, art. 225-2
Frankrijk is een van de weinige EU-landen waar belemmering en represailles strafrechtelijke sancties met gevangenisstraf met zich meebrengen.
Belangrijk verschil: klokkenluiders in Frankrijk zijn niet langer verplicht interne kanalen te gebruiken voordat zij zich tot externe autoriteiten wenden (einde van het “getrapt melden”). Bron: Loi n° 2022-401
Duitsland — HinSchG #
Wet: Hinweisgeberschutzgesetz (HinSchG) — in werking getreden op 2 juli 2023.
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers. De deadline was 2 juli 2023 (250 of meer werknemers) en 17 december 2023 (50–249 werknemers). Bron: Library of Congress De boete voor het niet instellen van een intern meldpunt geldt sinds 1 december 2023 (§ 42, lid 2, HinSchG); de overige boetes sinds 2 juli 2023.
Sancties:
- Geen intern meldpunt instellen of exploiteren: tot € 20.000 (§ 40, lid 2, nr. 2, en lid 6 HinSchG). De vertienvoudiging voor rechtspersonen geldt niet voor deze overtreding. Bron: HinSchG §40
- Belemmering van een melding, represailles of opzettelijke of roekeloze schending van de vertrouwelijkheid: tot € 50.000. Voor rechtspersonen wordt het maximum vertienvoudigd, tot € 500.000 (§ 40, lid 6, HinSchG in samenhang met § 30, lid 2, derde zin, OWiG). Bron: HinSchG §40
Opmerking: Duitsland kreeg in maart 2025 een boete van € 34.000.000 van het EU-Hof van Justitie wegens de late omzetting van de richtlijn. Bron: eucrim
Italië — D.Lgs. 24/2023 #
Wet: Decreto Legislativo 10 marzo 2023, n. 24.
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers (en alle ondernemingen met een nalevingsprogramma op grond van Model 231, ongeacht de omvang). De deadline was 15 juli 2023 (250 of meer werknemers) en 17 december 2023 (50–249 werknemers). Bron: Norton Rose Fulbright
Sancties:
- Geen meldkanalen instellen of niet-conforme procedures: € 10.000–€ 50.000. Bron: Norton Rose Fulbright
- Represailles of belemmering van melden: € 10.000–€ 50.000. Bron: Hogan Lovells
- Schending van de vertrouwelijkheid van de identiteit van de melder: € 10.000–€ 50.000. Bron: Norton Rose Fulbright
- Valse melding door een klokkenluider: € 500–€ 2.500, alleen wanneer zijn civielrechtelijke aansprakelijkheid voor smaad of laster is vastgesteld (art. 16, lid 3). Bron: Norton Rose Fulbright
Handhavingsautoriteit: ANAC (Autorità Nazionale Anticorruzione). ANAC heeft in juli 2024 haar eerste handhavingsactie genomen (besluit nr. 380, zaak inzake represailles). Bron: ANAC via Cleary Gottlieb
Polen — Wet van 14 juni 2024 #
Wet: Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów — in werking getreden op 25 september 2024.
Van toepassing op: juridische entiteiten waarvoor ten minste 50 personen betaald werk verrichten (art. 23). Interne procedures vereist sinds 25 september 2024. Bron: Ustawa z dnia 14 czerwca 2024, art. 23
Sancties:
- Geen interne meldprocedures instellen, of ze instellen in wezenlijke strijd met de wet: boete van PLN 20–5.000 (~€ 5–€ 1.200) als overtreding, opgelegd aan de persoon die verantwoordelijk is voor het instellen ervan, niet aan de onderneming. Bron: Ustawa z dnia 14 czerwca 2024, art. 58
- Het verhinderen of belemmeren van melden: boete, vrijheidsbeperking of tot 1 jaar gevangenisstraf. Met geweld of bedreiging: tot 3 jaar. Bron: Ustawa z dnia 14 czerwca 2024, art. 54
- Represailles: boete, vrijheidsbeperking of tot 2 jaar gevangenisstraf; tot 3 jaar bij volharding. Bron: Ustawa z dnia 14 czerwca 2024, art. 55
- Bekendmaking van de identiteit van een klokkenluider: boete, vrijheidsbeperking of tot 1 jaar gevangenisstraf. Bron: DLA Piper
Handhavingsautoriteit: de rechtbanken, die de strafbare feiten van art. 54–58 berechten. Externe meldingen gaan naar de Rzecznik Praw Obywatelskich (Ombudsman), die ze sinds 25 december 2024 ontvangt en geen sancties oplegt. Bron: Rzecznik Praw Obywatelskich
Polen is een van de weinige EU-landen waar belemmering en represailles strafrechtelijke sancties met gevangenisstraf met zich meebrengen.
Portugal — Law 93/2021 #
Wet: Lei n.º 93/2021, de 20 de dezembro — algemeen regime voor de bescherming van klokkenluiders.
Van toepassing op: ondernemingen met 50 of meer werknemers. Van kracht sinds 18 juni 2022, 180 dagen na publicatie. Bron: Lei 93/2021, art. 31.º
Sancties:
- Geen meldkanalen instellen (ernstige overtreding): boetes tot € 125.000. Bron: Lei 93/2021, art. 27.º
- Represailles, belemmering van meldingen of schending van de vertrouwelijkheid (zeer ernstige overtreding): boetes tot € 250.000. Bron: Lei 93/2021, art. 27.º
Handhavingsautoriteit: MENAC (Mecanismo Nacional Anticorrupção). Het elektronische platform werd operationeel in november 2024. In 2024 werden 152 meldingen ontvangen. De focus verschuift in 2025 naar handhaving in de private sector. Bron: European Commission Rule of Law Report 2025 De procedures van MENAC betreffen tot nu toe het afzonderlijke regime voor corruptiepreventie (RGPC); er is nog geen boete opgelegd wegens het niet naleven van de meldkanaalverplichtingen.
Roemenië — Legea 361/2022 #
Wet: Legea nr. 361/2022 privind protecția avertizorilor în interes public — tot omzetting van Richtlijn (EU) 2019/1937.
Van toepassing op: alle entiteiten in de publieke sector, ongeacht het aantal werknemers; privaatrechtelijke entiteiten met 50 of meer werknemers; bepaalde entiteiten in sectoren uit bijlage 3 (financiële diensten, AML, verzekeringen), ongeacht de omvang. De deadline was 22 december 2022 (publieke sector en 250 of meer werknemers) en 17 december 2023 (50–249 werknemers). Bron: ANI
Sancties (administratieve overtredingen op grond van art. 28–29):
- Geen interne meldkanalen instellen: RON 3.000–30.000 (~€ 600–6.000). Bron: Legea 361/2022, art. 28(2)(c)
- Het belemmeren of verhinderen van een melding door de persoon die is aangewezen om meldingen te ontvangen en te registreren: RON 2.000–20.000 (~€ 400–4.000). Bron: Legea 361/2022, art. 28(2)(a)
- Schending van de vertrouwelijkheid van de klokkenluider: RON 4.000–40.000 (~€ 800–8.000).
- Bewust valse melding: RON 2.500–30.000 (~€ 500–6.000).
Handhavingsautoriteit: Agenția Națională de Integritate (ANI).
Eerlijke beoordeling van de handhaving: er is geen openbaar bewijs opgedoken dat een onderneming specifiek is beboet voor een ontbrekend intern kanaal, en de handhaving lijkt tot dusver reactief in plaats van auditgedreven. ANI registreerde in 2025 329 externe meldingen (188 in domeinen die onder Legea 361/2022 vallen) — meldingen die door de autoriteit zijn ontvangen, geen sancties die tegen werkgevers zijn opgelegd. Onafhankelijke analyse (CEELI Institute, 2023) documenteert een kloof tussen de wet op papier en de uitvoering ervan. Het echte risico is dat een melding ANI bereikt zonder dat er een intern kanaal aanwezig is, niet een hoge boete.
Slovenië — ZZPri #
Wet: Zakon o zaščiti prijaviteljev (ZZPri), Uradni list RS nr. 16/23 — in werking sinds 22 februari 2023.
Geldt voor: entiteiten met 50 of meer werknemers, met een verlaagde drempel van 10 werknemers in de zorg en in het water- en afvalbeheer. De zaupnik die interne meldingen ontvangt, moet worden aangewezen uit het eigen personeel van de werkgever.
Sancties: € 2.000–6.000 voor rechtspersonen bij het ontbreken van een intern kanaal, wanneer dit niet in de interne regeling is beschreven of wanneer de jaarlijkse opgave vóór 1 maart uitblijft. Daadwerkelijke represailles: € 10.000–60.000 voor middelgrote en grote ondernemingen. Onthulling van de identiteit van de melder: € 300–2.500. Bron: officiële KPK-richtsnoeren (PDF)
Handhavingsautoriteit: Commissie ter preventie van corruptie (KPK).
Boetes van het EU-Hof van Justitie tegen lidstaten (maart 2025) #
Vijf EU-landen kregen een boete van het Hof van Justitie wegens het niet tijdig omzetten van de richtlijn:
| Land | Forfaitaire boete | Dagelijkse dwangsom |
|---|---|---|
| Duitsland | € 34.000.000 | — |
| Tsjechië | € 2.300.000 | — |
| Hongarije | € 1.750.000 | — |
| Estland | € 500.000 | € 1.500/dag |
| Luxemburg | € 375.000 | — |
Bron: eucrim — Bron: persbericht HvJ-EU (pdf)
Alle 27 lidstaten #
Alle EU-lidstaten hebben de richtlijn inmiddels omgezet. Zie onze volledige referentie:
Klokkenluiderswetten in alle 27 EU-lidstaten →
Voor elk land de naam van de nationale wet, een link naar de officiële tekst, sancties, deadlines en de handhavingsautoriteit.
Waar de handhaving staat #
De meeste lidstaten hebben de omzetting van de richtlijn pas in 2023–2024 afgerond. Handhavingsautoriteiten zijn nu operationeel en geven actief richtsnoeren uit:
- Italië: ANAC heeft in juli 2024 haar eerste boete wegens represailles opgelegd en in november 2025 geactualiseerde handhavingsrichtsnoeren gepubliceerd.
- Portugal: het elektronische handhavingsplatform van MENAC ging in november 2024 live, met focus op de private sector in 2025. De procedures betreffen tot nu toe het afzonderlijke regime voor corruptiepreventie (RGPC); er is nog geen boete opgelegd wegens het niet naleven van de meldkanaalverplichtingen.
- Polen: de Ombudsman ontvangt sinds december 2024 externe meldingen; de strafbare feiten worden door de rechtbanken berecht en geen bestuursorgaan legt boetes op.
- Duitsland: boetes voor een ontbrekend intern meldpunt afdwingbaar sinds december 2023; die voor belemmering, represailles en schending van de vertrouwelijkheid sinds juli 2023.
- Spanje: de nationale autoriteit (AIPI) is operationeel sinds 1 september 2025; tot nu toe is geen enkele onderneming beboet.
- Roemenië: ANI is de handhavingsautoriteit, maar er is geen openbaar bewijs opgedoken van een onderneming die is beboet voor een ontbrekend kanaal; de handhaving blijft reactief en klachtgedreven. ANI registreerde in 2025 329 externe meldingen.
Boetes voor een ontbrekend meldkanaal zijn nog zeldzaam. De autoriteiten die ze zullen opleggen, zijn inmiddels actief.
Word nu nalevend #
EthicsPortal geeft uw organisatie een veilig intern meldkanaal voor naleving van Richtlijn (EU) 2019/1937: versleuteld, anoniem en met termijnbewaking.
Bekijk hoe wij aan elke eis voldoen | Stel uw interne meldkanaal in
Laatst bijgewerkt: april 2026. De sanctiebedragen en handhavingsstatus zijn gebaseerd op de hierboven gelinkte openbaar beschikbare juridische bronnen. Neem contact op via legal@ethicsportal.eu als u een fout opmerkt.
Laatst bijgewerkt: