Naleving voor klokkenluiders in productie en toeleveringsketen #
Producenten krijgen vanuit twee richtingen te maken met klokkenluidersverplichtingen: de EU-klokkenluidersrichtlijn (2019/1937) voor interne meldingen, en wetgeving inzake gepaste zorgvuldigheid in de toeleveringsketen die uitdrukkelijk klachtenmechanismen vereist voor werknemers en derden.
Regelgeving die meldkanalen vereist #
- Richtlijn (EU) 2019/1937 — geldt voor alle producenten met 50 of meer werknemers. Interne kanalen voor werknemers.
- Duitse Lieferkettengesetz (LkSG) — van kracht sinds januari 2023. Verplicht ondernemingen met 1.000 of meer werknemers (en hun directe leveranciers) tot het instellen van een klachtenprocedure die toegankelijk is voor getroffen personen in de toeleveringsketen — niet alleen werknemers. Section 8 LkSG
- EU-richtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid (CSDDD) — aangenomen in 2024, gefaseerde invoering vanaf 2027. Verplicht ondernemingen met 1.000 of meer werknemers en een omzet van € 450 miljoen of meer tot het instellen van klachtenmechanismen voor schendingen van mensenrechten en milieu in hun waardeketens.
- EU-verordening productveiligheid (2023/988) — verplicht producenten interne kanalen te hebben voor het melden van zorgen over productveiligheid.
LkSG versus klokkenluidersrichtlijn #
| Klokkenluidersrichtlijn | LkSG | |
|---|---|---|
| Wie kan melden | Werknemers, aannemers | Werknemers, leveranciers, getroffen derden |
| Reikwijdte | Inbreuken op EU-/nationaal recht | Mensenrechten, milieuschendingen in de toeleveringsketen |
| Anonimiteit vereist | Verschilt per land | Niet vereist maar aanbevolen (BAFA-richtsnoeren) |
| Handhaving | Nationale klokkenluidersautoriteiten | BAFA (Duits Bundesamt für Wirtschaft und Ausfuhrkontrolle) |
| Sancties | Verschilt per land | Tot 2% van de wereldwijde jaaromzet |
Ondernemingen die onder beide wetten vallen, hebben een kanaal nodig dat dubbele verplichtingen dient — interne klokkenluidersmeldingen en klachten in de toeleveringsketen. Eén meldkanaal kan beide dekken als het juist is geconfigureerd.
Wat er wordt gemeld #
- Schendingen van de arbeidsveiligheid in productievestigingen
- Niet-naleving van milieuregels (emissies, afvalverwerking)
- Dwangarbeid of uitbuitende omstandigheden bij leverancierslocaties
- Productveiligheidsgebreken die voor toezichthouders worden verzwegen
- Omkoping bij inkoop of leveranciersrelaties
- Omzeiling van exportcontroles of sancties
Waarom dit nu van belang is #
De CSDDD breidt de verplichtingen inzake gepaste zorgvuldigheid in de toeleveringsketen uit naar de hele EU, niet alleen Duitsland. Ondernemingen die zich voorbereiden op naleving in 2027 hebben klachtenmechanismen nodig. Wachten betekent dat onder tijdsdruk moet worden bijgewerkt — hetzelfde patroon dat ertoe leidde dat vijf lidstaten werden beboet wegens de late omzetting van de richtlijn.
Laatst bijgewerkt: