> Ο Ν. 4990/2022: ποιοι οφείλουν να διαθέτουν εσωτερικό δίαυλο, ποιος είναι ο ρόλος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και ποιες είναι οι βασικές επίσημες πηγές.

Source: https://ethicsportal.eu/el/whistleblower-laws/greece/
Updated: 2026-06-10

---

# Νόμος προστασίας προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις στην Ελλάδα

Η Ελλάδα ενσωμάτωσε την Οδηγία (ΕΕ) 2019/1937 με τον **Νόμο 4990/2022**. Το ελληνικό πλαίσιο συνδυάζει το γνωστό όριο των **50 εργαζομένων** στον ιδιωτικό τομέα με ορισμό Υπευθύνου Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών και με εξωτερικό δίαυλο που λειτουργεί από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

## Εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο

- [Νόμος 4990/2022 — επίσημο ΦΕΚ PDF](https://www.et.gr/api/DownloadFeksApi/?fek_pdf=20220100206)
- [Παρουσίαση της ΕΑΔ για τον Ν. 4990/2022](https://aead.gr/images/imerides/2023/87TIF_10-9-23/Karapidakis_87TIF_1.pdf)

## Ποιοι οφείλουν να διαθέτουν εσωτερικό δίαυλο

- **Οι εργοδότες του ιδιωτικού τομέα με 50 ή περισσότερους εργαζομένους** οφείλουν να έχουν εσωτερικό δίαυλο και να ορίζουν Υπεύθυνο Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών (Υ.Π.Π.Α.).
- **Οι οντότητες στους τομείς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, μεταφορών και περιβάλλοντος** εντάσσονται ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων.
- **Οι φορείς του δημόσιου τομέα** εντάσσονται επίσης.

Προθεσμίες: **11 Μαΐου 2023** για εργοδότες με 250+ εργαζομένους, **17 Δεκεμβρίου 2023** για τη ζώνη 50-249· ο δημόσιος τομέας είχε έξι μήνες από την έναρξη ισχύος. Ο ορισμός του Υ.Π.Π.Α. πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιθεώρηση Εργασίας εντός δύο μηνών.

## Κυρώσεις και πρακτική εφαρμογή

Η Ελλάδα έχει **δύο διακριτές κατηγορίες κυρώσεων**, οι οποίες συχνά συγχέονται — η διάκριση έχει σημασία.

- **Μη θέσπιση διαύλου / μη ορισμός Υ.Π.Π.Α. ([άρθρο 9 παρ. 13](https://www.lawspot.gr/nomothesia/n-4990-2022/arthro-9-nomos-4990-2022-ypohreosi-kathierosis-esoterikon/)):** ο νόμος **δεν ορίζει συγκεκριμένο ποσό**. Αναφέρει μόνο ότι *«Η παραβίαση της υποχρέωσης ορισμού Υ.Π.Π.Α. συνεπάγεται επιβολή προστίμου»*· το ύψος και τα κριτήρια ανατέθηκαν με το [άρθρο 24](https://www.lawspot.gr/nomothesia/n-4990-2022/arthro-24-nomos-4990-2022-exoysiodotikes-diataxeis/) σε κοινή υπουργική απόφαση (Δικαιοσύνης, Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων) που **δεν είχε εκδοθεί** έως τις αρχές του 2025 — οπότε η κύρωση αυτή δεν ήταν ακόμη ενεργή. Επιβάλλεται από την **Επιθεώρηση Εργασίας**, όχι από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
- **Παρεμπόδιση, αντίποινα, κακόβουλες διαδικασίες ή παραβίαση εμπιστευτικότητας ([άρθρο 23](https://www.lawspot.gr/nomothesia/n-4990-2022/arthro-23-nomos-4990-2022-kyroseis-par-1-kai-2-arthroy-23/)):** τα φυσικά πρόσωπα τιμωρούνται με **φυλάκιση και χρηματική ποινή** (άρθρο 23 παρ. 1· οι εν γνώσει ψευδείς αναφορές με φυλάκιση τουλάχιστον 2 ετών κατά την παρ. 3). Όταν η παράβαση τελέστηκε *«προς όφελος ή για λογαριασμό νομικού προσώπου»*, το άρθρο 23 παρ. 5 επιβάλλει στο νομικό πρόσωπο διοικητικό πρόστιμο **10.000–500.000 €**.

**Honest assessment / Έντιμη αποτίμηση της εφαρμογής.** Το συχνά αναφερόμενο ανώτατο όριο των «500.000 €» αφορά συμπεριφορές αντιποίνων και παρεμπόδισης — **όχι** την απλή έλλειψη διαύλου, της οποίας το ποσό παρέμενε απροσδιόριστο εν αναμονή δευτερογενούς νομοθεσίας. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί καμία εταιρεία που να έχει τιμωρηθεί βάσει οποιασδήποτε από τις δύο κατηγορίες. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας έλαβε 79 εξωτερικές αναφορές το 2023, άρα ο εξωτερικός δίαυλος λειτουργεί, αλλά δεν έχουν εμφανιστεί δημόσια αποτελέσματα κυρώσεων. Η πραγματική έκθεση είναι επομένως φήμης και λειτουργική — μια αναφορά που φτάνει στην εξωτερική αρχή χωρίς υπαρκτό εσωτερικό δίαυλο — παρά ένα προβλέψιμο πρόστιμο.

## Εξωτερική αρχή αναφοράς

Η [Εθνική Αρχή Διαφάνειας](https://aead.gr/submit-complaint) λειτουργεί τον επίσημο εξωτερικό δίαυλο και δημοσιεύει υλικό εφαρμογής για τις υπόχρεες οντότητες.

## Αρχή προστασίας δεδομένων

Για ζητήματα επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων ή παραβίασης εμπιστευτικότητας, αρμόδια είναι η [Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα](https://www.dpa.gr/el/syndesi/polites/kataggelia/general).

## Βασικά σημεία συμμόρφωσης

- Το ελληνικό υλικό εφαρμογής αναμένει γραπτό, προφορικό και κατόπιν αιτήματος δια ζώσης κανάλι.
- Ο Υ.Π.Π.Α. είναι συγκεκριμένη λειτουργία συμμόρφωσης και όχι απλώς μια γενική θυρίδα επικοινωνίας.
- Για οντότητες του ιδιωτικού τομέα με 50-249 εργαζομένους, το επίσημο υλικό της ΕΑΔ αναφέρει δυνατότητα κοινής οργάνωσης σε επίπεδο παραλαβής.

## Επίσημες πηγές

- [Νόμος 4990/2022 — επίσημο ΦΕΚ PDF](https://www.et.gr/api/DownloadFeksApi/?fek_pdf=20220100206)
- [ΕΑΔ — υποβολή καταγγελίας](https://aead.gr/submit-complaint)
- [ΕΑΔ — υλικό εφαρμογής](https://aead.gr/images/imerides/2023/87TIF_10-9-23/Karapidakis_87TIF_1.pdf)
- [Ν. 4990/2022 — άρθρο 9 (υποχρέωση διαύλου, ιδιωτικός τομέας, lawspot.gr)](https://www.lawspot.gr/nomothesia/n-4990-2022/arthro-9-nomos-4990-2022-ypohreosi-kathierosis-esoterikon/)
- [Ν. 4990/2022 — άρθρο 23 (κυρώσεις, lawspot.gr)](https://www.lawspot.gr/nomothesia/n-4990-2022/arthro-23-nomos-4990-2022-kyroseis-par-1-kai-2-arthroy-23/)
- [Ν. 4990/2022 — άρθρο 24 (εξουσιοδοτικές διατάξεις, lawspot.gr)](https://www.lawspot.gr/nomothesia/n-4990-2022/arthro-24-nomos-4990-2022-exoysiodotikes-diataxeis/)
- [ΑΠΔΠΧ — υποβολή καταγγελίας](https://www.dpa.gr/el/syndesi/polites/kataggelia/general)
- [EU Whistleblowing Monitor — Ελλάδα](https://whistleblowingmonitor.eu/country/greece/resources/)

---

[Ενεργοποιήστε τον δίαυλο αναφορών σας →](/pricing/)